Deutsch
Ελληνικά
04.02.2018 01:42 Age: 261 days

Επιστολή των Επισκόπων της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Γερμανίας προς τη νεολαία για την αγάπη, τη σεξουαλικότητα και τον γάμο

Ορθόδοξη Επισκοπική Συνέλευση στη Γερμανία (OBKD)


 

 

«Όταν ο Θεός δημιούργησε τον άνθρωπο, τον δημιούργησε καθ᾽ ομοίωση Θεού.

 

Τους δημιούργησε άντρα και γυναίκα, τους ευλόγησε και τους ονόμασε άνθρωπο»

 

(Γεν. 5, 1-2)

 

Αγαπητοί ορθόδοξοι νέοι της Γερμανίας,

 

 

 

εμείς, οι Επίσκοποι της Εκκλησίας σας στη Γερμανία, απευθυνόμαστε σε σας με αυτή την ξεχωριστή επιστολή θέλοντας να σας εκφράσουμε τη γνώμη μας για μερικά επίκαιρα θέματα. Ο κόσμος έρχεται όλο και πιο κοντά. Και όλο και πιο καθαρά αναδεικνύονται τα φλέγοντα προβλήματα της εποχής. Αφορούν βαθύτατα την ανθρώπινη ύπαρξη - τη δική σας ύπαρξη: το παρόν και το μέλλον το αποθέτει ο Θεός στα δικά σας χέρια.

 

 

 

1. Ζούμε σε μια χώρα, όπου ο καθένας έχει τη δυνατότητα να αναπτυχθεί με ελευθερία και ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Αυτό δεν ήταν πάντοτε έτσι στην ιστορία της ανθρωπότητας. Σε πολλές χώρες της γης ακόμη και σήμερα δεν είναι έτσι. Το γεγονός πως ζούμε στη Γερμανία, όπου η ειρήνη, η ελευθερία, η δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα αποτελούν κοινό αγαθό, μπορούμε να το θεωρήσουμε ως ευλογία Θεού.

 

 

 

Μπροστά στην πραγματικότητα ενός θρησκευτικού εξτρεμισμού, που απειλητικά αυξάνεται σε πολλά μέρη, καλούμαστε ως Χριστιανοί να υπερασπιστούμε με όλη μας τη δύναμη αυτές τις αξίες, οι οποίες ανταποκρίνονται στην έννοια του ανθρώπου, όπως παρουσιάζεται στην Αγία Γραφή και στην Ιερά Παράδοση της Εκκλησίας μας, ότι ο άνθρωπος δημιουργήθηκε κατ᾽ εικόνα Θεού (Γεν. 1, 27). Στην ικανότητα του ανθρώπου να αποφασίζει ελεύθερα βλέπουμε μία από τις ιδιότητες αυτού του «κατ᾽ εικόνα Θεού».

 

 

 

2. Αυτή η ελευθερία είναι ένα εξαιρετικά πολύτιμο δώρο, το οποίο πρέπει να διαχειριστεί κανείς με απόλυτη υπευθυνότητα. Η υπευθυνότητα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ελευθερία. Αυτό εκφράζεται σε όλες τις πτυχές της ζωής, όπως στο ερώτημα, αν κάποιος θέλει να διαμορφώσει τη ζωή του μόνος του ή μέσα σε μία σχέση, και φυσικά κατά την αναζήτηση του ή της συντρόφου. Με αυτό συνδέεται μια σειρά ζητημάτων, λ.χ. για τη σεξουαλικότητα, τη σύναψη γάμου, τη διαφορά μεταξύ πολιτικού και εκκλησιαστικού γάμου κ.ά. Αυτά τα ζητήματα αφορούν τον καθένα μας προσωπικά, επειδή ο καθένας καθορίζει με ελεύθερη επιλογή την πορεία της ζωής του.

 

 

 

Οι ακόλουθες σκέψεις θέλουν να προσφέρουν βοήθεια γι᾽ αυτά τα ζητήματα, αφού ο καθένας οφείλει να καθορίζει ελεύθερα την πορεία της ζωής του. Ενθαρρύνουν την υπεύθυνη εξέταση των ζητημάτων αυτών και την προώθηση του διαλόγου μέσα στην Εκκλησία μας.

 

 

 

3. Μία από τις πάρα πολύ γνωστές και αγαπητές αγιογραφικές περικοπές είναι το 13ο κεφάλαιο της πρώτης επιστολής του αποστόλου Παύλου στους Κορινθίους, που ονομάζεται και «Ύμνος της αγάπης». Εκεί ο απόστολος περιγράφει την αγάπη ως μια δύναμη που οδηγεί στην υπέρβαση του εγωϊσμού. Με ποιόν τρόπο; «Εκείνος που αγαπάει έχει μακροθυμία, έχει και καλοσύνη. Εκείνος που αγαπάει δε ζηλοφθονεί. Εκείνος που αγαπάει δεν κομπάζει ούτε περηφανεύεται. Είναι ευπρεπής, δεν είναι εγωϊστής ούτε ευερέθιστος. Ξεχνάει το κακό που του έχουν κάνει. Δεν χαίρεται για το στραβό που γίνεται, αλλά μετέχει στη χαρά για το σωστό. Εκείνος που αγαπάει όλα τα ανέχεται, σε όλα εμπιστεύεται, για όλα ελπίζει, όλα τα υπομένει. Ποτέ η αγάπη δεν θα πάψει να υπάρχει» (Α´ Κορ. 13, 4-8). Η αγάπη λοιπόν οδηγεί στην ολοκλήρωσή μας ως ανθρώπων και στην επίγνωση της αλήθειας. Έτσι είναι πολυτιμότερη από κάθε άλλη αρετή: «Θα μείνουν τελικά για πάντα αυτά τα τρία: η πίστη, η ελπίδα κι η αγάπη. Και απ᾽ αυτά, το πιο σπουδαίο είναι η αγάπη» (Α´ Κορ. 13, 13).

 

 

 

Με αυτή την έννοια η αγάπη για ένα άλλο πρόσωπο είναι μια αφοσίωση χωρίς όρους. Όταν αγαπώ, δεν βάζω πια μόνον τον εαυτό μου στο κέντρο της υπάρξεώς μου. Η αγάπη έχει καθολικότητα και δυναμισμό, δεν είναι μόνον ένα «ερωτικό χτυποκάρδι». Προϋποθέτει και κάνει πράξη αυτά τα λόγια του Χριστού: γι᾽ αυτό θα εγκαταλείψει ο άντρας τον πατέρα και τη μητέρα του και θα ενωθεί με τη γυναίκα του και οι δύο θα γίνουν μία σάρκα. Δεν είναι δηλαδή πια δύο, αλλά ένα (πρβλ. Μτθ. 19, 5-6).

 

 

 

4. Στη σημερινή εποχή πολλοί νέοι άντρες και γυναίκες έχουν σεξουαλικές σχέσεις πριν από τον γάμο. Μπροστά σ᾽ αυτή την πραγματικότητα πολλοί ρωτούν ποιά είναι η θέση της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Αποστολή της Εκκλησίας μας αποτελεί το να είναι δίπλα στους πιστούς της στηρίζοντάς τους πνευματικά και να μην διατυπώνει απρόσωπα κανόνες και εντολές. Αυτό φυσικά δεν αποτελεί λευκή επιταγή για σεξουαλική ελευθεριότητα. Το τονίζουμε: είναι πολύ σημαντικό να ενεργούμε με υπευθυνότητα. Με υπευθυνότητα σε σχέση με τη δική μας σεξουαλικότητα, με τη σεξουαλικότητα του συντρόφου ή της συντρόφου μας καθώς επίσης και με τα επακόλουθα της ερωτικής ζωής. Με υπευθυνότητα προς τον εαυτό μας, προς την κοινωνία και προς τον Θεό. Αυτή την έννοια έχουν αυτά που γράφει ο απόστολος Παύλος στους Κορινθίους: «Μήπως δεν ξέρετε ότι το σώμα σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που σας το χάρισε ο Θεός και βρίσκεται μέσα σας; Δεν ανήκετε στον εαυτό σας» (Α´ Κορ. 6, 19).

 

 

 

Αυτό το κεφάλαιο της πρώτης προς Κορινθίους επιστολής είναι αφιερωμένο στην ελευθερία, που προέρχεται από την ένωση με τον Χριστό και μπορούμε να τη ζήσουμε στον ευλογημένο από τον Θεό γάμο. Γι᾽ αυτό επιθυμούμε η αγάπη σας να στεφανωθεί με τον εκκλησιαστικό γάμο, έτσι ώστε να δημιουργηθεί μια χριστιανική οικογένεια κι έτσι να μάθετε κι εσείς να τιμάτε, να προστατεύετε και να προάγετε τη ζωή, και μάλιστα τη νέα ζωή που θα προκύψει. Σε αυτή τη συνάφεια θυμίζουμε ότι το έμβρυο από τη στιγμή της συλλήψεως είναι ανθρώπινο ον.

 

 

 

Σας προτρέπουμε: Μην κρατάτε για τον εαυτό σας τα ερωτήματα που σας απασχολούν! Πείτε τα! Συζητήστε γι᾽ αυτά με καταρτισμένους ανθρώπους. Το να μιλάει κανείς ανοιχτά μπορεί να τον βοηθήσει να έλθει σε καλύτερη επίγνωση των καταστάσεων και να λάβει τη σωστή απόφαση: το να πεις αυτό που σε καίει είναι βάλσαμο για την ψυχή. Ιδιαιτέρως σας παρακαλούμε: ζητάτε συμβουλές από έμπειρο πνευματικό. Η Ορθόδοξη Εκκλησία μας έχει μακρά παράδοση στον ποιμαντικό και θεραπευτικό διάλογο. Ακόμη και σήμερα - στην εποχή των ηλεκτρονικών μέσων - αυτό μπορεί να αποτελέσει ανεκτίμητη βοήθεια.

 

 

 

5. Ζούμε σε μια χώρα, στην οποία ο ορθόδοξος εκκλησιαστικός γάμος κατά κανόνα μπορεί να τελεσθεί, μόνον εφόσον έχει προηγηθεί γάμος στο ληξιαρχείο. (Εξαίρεση αποτελεί ο γάμος μεταξύ Ελλήνων υπηκόων). Ο πολιτικός γάμος έχει σκοπό να εξασφαλίσει νομικά τον άντρα και τη γυναίκα.

 

 

 

Για μας τους Χριστιανούς ο γάμος σχετίζεται με εκείνην την αγάπη του Θεού, που έδειξε ο Ιησούς Χριστός με την ενανθρώπηση, τη σταύρωση και την ανάστασή Του. Γι᾽ αυτό ο γάμος για έναν άνθρωπο, που πιστεύει στον Ιησού Χριστό ως τον Υιό του Θεού, είναι κάτι περισσότερο από μια κοσμική υπόθεση, και αυτονόητα κάτι πολύ περισσότερο από το γαμήλιο γλέντι, εφόσον προϋποθέτει μια υπόσχεση για ισόβια πίστη μεταξύ των συζύγων και αναφορά της σχέσεώς τους στον Χριστό. Οι σύζυγοι καλούνται να αντιληφθούν τη σχέση τους ως δώρο του Θεού και να την θεωρήσουν ως μία μορφή εκφράσεως της αμοιβαίας αγάπης, που βιώνεται στην Εκκλησία του Χριστού. Το μεγαλείο αυτού του γεγονότος γίνεται επίσης σαφές στην ακολουθία του γάμου, όπου ο γαμπρός και η νύφη στέφονται από κοινού και ο ένας για τον άλλον. Για να εκφράσει αυτό το πράγμα, ο απόστολος Παύλος χρησιμοποιεί την εικόνα της ένωσης του Χριστού με την Εκκλησία Του, την οποία ονομάζει μυστήριο: «Σ᾽ αυτά τα λόγια κρύβεται ένα μεγάλο μυστήριο, που εγώ σας λέω ότι αναφέρεται στη σχέση Χριστού και Εκκλησίας» (από το αποστολικό ανάγνωσμα κατά την ακολουθία του γάμου, Εφ. 5, 32).

 

 

 

Στην ακολουθία του γάμου προσευχόμαστε επίσης, πολλές φορές, να χαρίσει ο Θεός στους συζύγους παιδιά. Η Ορθόδοξη Εκκλησία μας ευλογεί την επιθυμία απόκτησης παιδιών και θεωρεί το παιδί ως δώρο του Θεού. Ωστόσο και χωρίς παιδιά ένας γάμος είναι ιερός και πλήρης. Έχουμε τη γνώμη ότι σε μια υπεύθυνη χριστιανική ζωή χωράει και ο προβληματισμός για το μέγεθος της οικογένειας. Σ᾽ αυτό το σημείο πρέπει να έχουμε υπ᾽ όψη μας ότι η έκτρωση, δηλαδή ο φόνος ενός ζωντανού οργανισμού, δεν πρέπει ν᾽ αποτελεί για τον Ορθόδοξο Χριστιανό μέσο οικογενειακού προγραμματισμού ούτε καν να πραγματοποιείται για οποιονδήποτε άλλο λόγο.

 

 

 

Οι συζητήσεις πριν από τον γάμο με τον ιερέα της ενορίας περιλαμβάνουν όλες αυτές τις πτυχές. Αυτές οι συζητήσεις είναι πολύ ουσιαστικές και πρέπει να γίνονται πολύ πριν αρχίσει κανείς με τις πρακτικές προετοιμασίες για τη γαμήλια τελετή και το γλέντι.

 

 

 

6. Σε μια πλουραλιστική κοινωνία, όπως η Γερμανία, γάμοι μεταξύ Ορθοδόξων και ετεροδόξων δεν είναι σπάνιο φαινόμενο. Χαρακτηρίζονται ως διαχριστιανικοί. Αυτοί οι γάμοι τις τελευταίες δεκαετίες έχουν συμβάλει στην επικοινωνία και την αμοιβαία αλληλογνωριμία. Απέδειξαν επιπλέον ότι η ανατροφή των παιδιών είναι δυνατή με σεβασμό των διαφορετικών παραδόσεων. Πρακτικά ζητήματα, που σχετίζονται με τους διαχριστιανικούς γάμους, αναλύθηκαν σε κείμενα, που εκπονήσαμε και εγκρίναμε από κοινού με την Ρωμαιοκαθολική και την Ευαγγελική Εκκλησία στη Γερμανία. Αυτά τα κείμενα είναι απαραίτητο να γίνουν αφορμή διαλόγου των ενδιαφερομένων με τον υπεύθυνο ιερέα.

 

 

 

Αυτοί οι γάμοι έχουν όμως και τις προκλήσεις τους. Παραμένει άλυτο σ᾽ αυτά τα κείμενα το ζήτημα της κοινής Θείας Μεταλήψεως. Η θέση της Εκκλησίας μας είναι η ίδια όπως και πριν. Η [κοινή] μετάληψη είναι δυνατή μόνον τότε, όταν υφίσταται πλήρης ενότητα πίστεως. Μια τέτοια ενότητα δεν υπάρχει στους διαχριστιανικούς γάμους. Σε αυτό το σημείο αντιμετωπίζουμε όλοι μια κατάσταση, που είναι οδυνηρή και αποτελεί θεολογική πρόκληση. Αυτό πρέπει να το ομολογήσουμε με κάθε ειλικρίνεια. Γι᾽ αυτό παρακαλούμε τον Θεό να μας βοηθήσει να ξεπεράσουμε σύντομα τη διαίρεση και να φτάσουμε στην ενότητα των πάντων.

 

 

 

7. Ακόμη πιο πολύπλοκο παρουσιάζεται το ζἠτημα ενός γάμου με έναν μη χριστιανό ή μία μη Χριστιανή σύζυγο. Τέτοιοι γάμοι ονομάζονται διαθρησκειακοί. Εδώ λείπει μια κοινή χριστιανική βάση. Σε μερικές περιπτώσεις διαθρησκειακές συμβιώσεις ή γάμοι προξενούν έντονες αντιπαραθέσεις που μπορεί να φτάσουν μέχρι και σε κοινωνικό αποκλεισμό των συγκεκριμένων προσώπων. Εδώ χρειάζεται πάλι να θυμίσουμε το ανεκτίμητο αγαθό της ελευθερίας που έχει χαρίσει ο Θεός στον άνθρωπο. Ο εξαναγκασμός της αποστασιοποίησης του ανθρώπου από το πρόσωπο που αγαπά για θρησκευτικούς λόγους δεν συμβιβάζεται με την ελευθερία που έχει λάβει κάθε ανθρωπος, αφού δημιουργήθηκε κατ᾽ εικόνα Θεού. Στις διαθρησκειακές συμβιώσεις ο πολιτικός γάμος είναι μια ενδεδειγμένη λύση. Παρέχει νομική προστασία και εξασφαλίζει ότι οι σύζυγοι θα έχουν τα ίδια δικαιώματα. Όμως για τους ανθρώπους που πιστεύουν στον Θεό και θεωρούν πως ο γάμος τους θα έπρεπε να έχει την ευλογία Του ο πολιτικός γάμος δεν είναι συνήθως αρκετός. Λαχταρούν μια θρησκευτική πράξη που θα συγκεκριμενοποιεί πως ο Θεός ευλογεί τη σχέση τους. Μια τέτοια πράξη δεν είναι βεβαίως δυνατή στην Εκκλησία μας, επειδή το θεμέλιο της ακολουθίας του μυστηρίου του γάμου είναι η πίστη στον Τριαδικό Θεό. Όμως θεωρούμε αυτή τη λαχτάρα πλήρως δικαιολογημένη. Γι᾽ αυτό η Ορθόδοξη Εκκλησία στη Γερμανία συνοδεύει στην πορεία της ζωής τους ποιμαντικά και τα διαθρησκειακά ζευγάρια, εφόσον το επιθυμούν, και είναι κάθε στιγμή έτοιμη, να τα υποστηρίξει έμπρακτα ή με συμβουλές. Επιπλέον παροτρύνουμε αυτά τα ζευγάρια να συζητούν μεταξύ τους ανοιχτά κι εποικοδομητικά πριν και μετά τον [πολιτικό] γάμο για τα ζητήματα που προκύπτουν από τις θρησκευτικές τους διαφορές, όπως είναι η ανατροφή των παιδιών.

 

 

 

8. Ένα φλέγον θέμα στις μέρες μας είναι το ζήτημα της ομοφυλοφιλίας και των ομοφυλόφιλων συμβιώσεων. Η ανοιχτή συζήτηση αυτού του θέματος στην κοινωνία μας μπορεί να θεωρηθεί κατ᾽ αρχήν σαν κάτι θετικό. Επειδή για αιώνες οι ομοφυλόφιλοι αγνοήθηκαν, και μάλιστα καταπιέστηκαν και κυνηγήθηκαν, όπως στην περίοδο του εθνικοσοσιαλισμού.

 

 

 

Στην Αγία Γραφή, τόσο στην Παλαιά όσο και στην Καινή Διαθήκη, υπάρχουν αναφορές κατά της ομοφυλοφιλίας. Για την αξία αυτών των αναφορών σήμερα υπάρχουν αντικρουόμενες απόψεις. Και στην παράδοση της Εκκλησίας μας βρίσκει κανείς πολυάριθμες τοποθετήσεις κατά της ομοφυλοφιλίας. Όπως για κάθε σωματική επιθυμία, ενδείκνυται κι εδώ η εγκράτεια, ο περιορισμός των αχαλίνωτων παθών, η άσκηση, που μας μαθαίνει η Εκκλησία μας μέσω της νηστείας. Σίγουρο είναι ότι αγνοούμε σε μεγάλο βαθμό από τί προκαλείται η ομοφυλοφυλία. Μπορεί να ευθύνονται για παράδειγμα γενετικοί, ψυχολογικοί και πολιτιστικοί παράγοντες, ωστόσο στην πραγματικότητα δεν είναι ξεκάθαρο ποιο ρόλο παίζουν αυτοί οι παράγοντες και πώς σχετίζονται μεταξύ τους.

 

 

 

Επειδή η ορθόδοξη κατανόηση του μυστηρίου του γάμου προϋποθέτει ένωση άντρα και γυναίκας και δεν έχει αποκλειστικά κοινωνική διάσταση, αλλά την ξεπερνάει, δεν είναι δυνατή στην Εκκλησία μας η τέλεση γάμου για ομοφυλόφιλα ζευγάρια. Τα ανοιχτά ζητήματα σχετικά με τους ομοφυλοφίλους αποτελούν αντικείμενο της ποιμαντικής και της διακριτικής φροντίδας της Εκκλησίας. Γιατί όλοι οι άνθρωποι έχουν δημιουργηθεί κατ᾽ εικόνα Θεού. Γι᾽ αυτό πρέπει να δείχνουμε σε όλους ανεξαιρέτως εκείνον τον σεβασμό που ανταποκρίνεται στην κατ᾽ εικόνα Θεού ύπαρξη του ανθρώπου. Το ίδιο ισχύει και για τις ενορίες μας, που καλούνται να επιδεικνύουν σε όλους ανεξαιρέτως τους ανθρώπους αγάπη και σεβασμό.

 

 

 

Συμπέρασμα

 

9. Στην κοινωνία που ζούμε συμβαίνουν διαρκώς αλλαγές. Εκείνες, στις οποίες αναγνωρίζουμε το πνεύμα του Ευαγγελίου του Ιησού Χριστού, τις χαιρετίζουμε. Ακόμη και η παραδοσιακή οικογένεια αντιμετωπίζει σήμερα τεράστιες προκλήσεις. Πιστοί στον λόγο του αποστόλου Παύλου στους Θεσσαλονικείς «Να τα εξετάζετε όλα και να κρατάτε ό,τι είναι χρήσιμο» (A´ Θεσ. 5, 21) καλούμαστε όλοι ξανά και ξανά, αγαπητοί ορθόδοξοι νέοι, να υπερασπίζουμε, και προπαντός να ενσαρκώνουμε την διδασκαλία της ορθοδόξου πίστεώς μας για τον άνθρωπο.

 

 

 

Ο χαρακτηρισμός της οικογένειας ως «κατ᾽ οίκον εκκλησίας», που αποτελεί αρχικό κύτταρο της Εκκλησίας στην ολότητά της, συνεχίζει να μας δείχνει τον δρόμο για το μέλλον.

 

 

 

Ο Θεός να σας ευλογεί!

 

 

 

Φραγκφούρτη, 12 Δεκεμβρίου 2017

 

 

 

† Μητροπολίτης Γερμανίας Αυγουστίνος, Έξαρχος Κεντρώας Ευρώπης,

 

Πρόεδρος

 

και τα λοιπά μέλη

 

της Ορθόδοξης Επισκοπικής Συνελεύσεως στη Γερμανία

 

 

 

 

 

 

 

 

Ein Brief der Bischöfe der orthodoxen Kirche

 

in Deutschland an die Jugend

 

über Liebe – Sexualität – Ehe

 

 

 

 

 

Liebe junge orthodoxe Christen in Deutschland!

 

 

 

Als Bischöfe Eurer Kirche in Deutschland wenden wir uns mit diesem gesonderten Brief an Euch und wollen uns zu einigen aktuellen Themen äußern. Die Welt rückt immer enger zusammen. Und immer deutlicher treten die brennenden Probleme der Zeit hervor. Sie betreffen zutiefst die menschliche Existenz - Eure Existenz: Gegenwart und Zukunft legt Gott in Eure Hände.

 

 

 

1. Wir leben in einem Land, in dem der Einzelne die Möglichkeit hat, sich in Freiheit und Menschenwürde zu entfalten. Das war in der Geschichte der Menschheit nicht immer so. In vielen Ländern der Erde ist es heute noch nicht der Fall. Die Tatsache, dass wir in Deutschland leben, wo Frieden, Freiheit, Demokratie und Menschenrechte zum Allgemeingut gehören, können wir als Segen Gottes betrachten.

 

Vor dem Hintergrund eines religiösen Extremismus, der sich an vielen Orten zu verstärken droht, sind wir als Christen aufgerufen, die genannten Werte mit aller Kraft zu verteidigen. Sie stehen im Einklang mit dem Menschenbild, das in der Heiligen Schrift und in der Tradition unserer Kirche zum Ausdruck kommt: dass der Mensch nach dem Bilde Gottes erschaffen wurde (Gen 1, 27). In der Fähigkeit des Menschen, sich frei zu entscheiden, sehen wir eine der Eigenschaften dieses göttlichen Bildes.

 

 

 

2. Diese Freiheit ist ein ungemein wertvolles Geschenk, zu dem ein Umgang in voller Verantwortung gehört. Die Verantwortung ist mit der Freiheit untrennbar verbunden. Das kommt in allen Lebensbereichen zum Ausdruck, auch bei der Frage, ob man das eigene Leben allein oder innerhalb einer Gemeinschaft gestalten möchte, und natürlich bei der Suche nach einem Partner oder einer Partnerin. Damit hängt eine Reihe von Fragestellungen zusammen, z.B. nach der Sexualität, der Eheschließung, dem Unterschied zwischen standesamtlicher und kirchlicher Ehe, etc. Diese Fragen betreffen einen jeden zutiefst in seiner Person, da jeder seinen Lebensweg in freier Entscheidung bestimmt.

 

Die folgenden Überlegungen sollen dazu Hilfestellung liefern; denn jeder Einzelne soll frei seinen Lebensweg bestimmen. Sie ermuntern dazu, sich in Verantwortung mit diesen Fragen auseinanderzusetzen und das Gespräch innerhalb unserer Kirche zu fördern.

 

 

 

3. Eine der bekanntesten und beliebtesten Bibelstellen ist das 13. Kapitel des ersten Briefes des heiligen Apostels Paulus an die Korinther, das auch das Hohelied der Liebegenannt wird. Dort beschreibt der heilige Apostel die Liebe als eine Kraft, die zur Überwindung des eigenen Egoismus führt. Wie? Die Liebe ist langmütig, die Liebe ist gütig. Sie ereifert sich nicht, sie prahlt nicht, sie bläht sich nicht auf. Sie handelt nicht ungehörig, sucht nicht ihren Vorteil, lässt sich nicht zum Zorn reizen, trägt das Böse nicht nach. Sie freut sich nicht über das Unrecht, sondern freut sich an der Wahrheit. Sie erträgt alles, glaubt alles, hofft alles, hält allem stand. Die Liebe hört niemals auf. (1 Kor 13, 4-8). Die Liebe führt somit zur Vollendung des eigenen Menschseins und zur Erkenntnis der Wahrheit. So ist sie wertvoller als jede andere Tugend: Für jetzt bleiben Glaube, Hoffnung, Liebe, diese drei; doch am größten unter ihnen ist die Liebe. (1 Kor 13, 13)

 

In diesem Sinn ist die Liebe zu einer anderen Person eine bedingungslose Zuwendung: Wenn ich liebe, setze ich mich nicht mehr in den Mittelpunkt meiner Existenz. Die Liebe ist ganzheitlich und dynamisch und mehr als Schmetterlinge im Bauch. Sie setzt voraus und verwirklicht die folgenden Worte Christi: Darum wird der Mann Vater und Mutter verlassen und sich an seine Frau binden und die zwei werden ein Fleisch. Sie sind also nicht mehr zwei, sondern eins (vgl. Mt 19, 5-6).

 

 

 

4. In der heutigen Zeit haben viele junge Männer und Frauen sexuelle Beziehungen vor der Ehe. Vor diesem Hintergrund fragen viele, wie die orthodoxe Kirche dazu steht. Aufgabe unserer Kirche ist es, ihre Gläubigen mit geistlichem Rat zu begleiten und nicht Vorschriften mechanisch zu formulieren. Das ist kein Freibrief für sexuelle Freizügigkeit. Wir betonen: Es ist sehr wichtig in Verantwortung zu handeln; in Verantwortung in Bezug auf die eigene Sexualität, auf die Sexualität des Partners bzw. der Partnerin sowie auf die Folgen des sexuellen Lebens; in Verantwortung vor sich selbst, vor der Gesellschaft und vor Gott. In diesem Sinn schreibt der heilige Apostel Paulus an die Korinther: „Wisst ihr nicht, dass euer Leib ein Tempel des Heiligen Geistes ist, der in euch wohnt und den ihr von Gott habt? Ihr gehört nicht euch selbst“ (1 Kor 6,19).

 

Dieses Kapitel des Korintherbriefes ist der Freiheit gewidmet, die aus der Verbindung mit Christus kommt und in der von Gott gesegneten Ehe gelebt werden kann. Daher wünschen wir, dass Eure Liebe durch eine kirchliche Ehe gekrönt wird, dass dadurch eine christliche Familie entsteht, und dass Ihr lernt, das Leben, auch das neu entstehende, zu ehren, zu schützen und zu fördern. In diesem Zusammenhang erinnern wir daran, dass der Embryo ab der Zeit der Empfängnis ein menschliches Wesen ist.

 

Wir rufen Euch auf: Verschweigt Eure Fragen nicht! Sprecht sie aus! Sprecht darüber mit kompetenten Menschen. Offene Gespräche können helfen, sich selbst besser zu erkennen und zu einer Entscheidungsfindung zu kommen: Erzählen ist heilsam für die Seele. Besonders rufen wir dazu auf, das Gespräch mit der erfahrenen geistlichen Beratung zu suchen. Unsere orthodoxe Kirche hat eine lange Tradition des seelsorglichen und therapeutischen Gesprächs. Auch heute – in einer Zeit der elektronischen Medien – kann dies eine große Hilfe leisten.

 

 

 

5. Wir leben in einem Land, in dem eine kirchliche orthodoxe Eheschließung in der Regel nur dann erfolgt, wenn die Eheleute standesamtlich verheiratet sind. Die Zivilehe hat den Zweck, Mann und Frau zivilrechtlich abzusichern.

 

Für uns Christen hat die Ehe mit jener Liebe Gottes zu tun, die Jesus Christus durch seine Menschwerdung, Kreuzigung und Auferstehung gezeigt hat. Deshalb ist die Ehe für einen Menschen, der an Jesus Christus als den Sohn Gottes glaubt, mehr als eine weltliche Angelegenheit, und selbstverständlich viel mehr als das Hochzeitsfest. Sie setzt nämlich ein Versprechen zur lebenslangen Treue voraus und dass die Gemeinschaft zwischen den Eheleuten in Verbindung mit Christus gebracht werden soll. Eheleute sind dazu aufgerufen, ihre Gemeinschaft als ein Geschenk Gottes anzunehmen und als eine Ausdrucksform der gegenseitigen Liebe wahrzunehmen, die in der Kirche Christi gelebt werden soll. Die Größe dieses Geschehens wird ebenfalls im Traugottesdienst dadurch deutlich, dass Braut und Bräutigam miteinander und füreinander gekrönt werden. Um diesem Verständnis Ausdruck zu verleihen, greift der heilige Apostel Paulus auf das Bild der Verbindung zwischen Christus und seiner Kirche zurück und nennt sie ein Mysterium: „Dieses Mysterium ist groß; ich sage es aber in Bezug auf Christus und die Kirche“ (aus der Apostellesung bei der Feier der Krönung, Epheserbrief 5, 32).

 

Ebenfalls in einem Traugottesdienst wird mehrmals dafür gebetet, dass Gott den Eheleuten Fruchtbarkeit schenkt. Unsere orthodoxe Kirche segnet den Kinderwunsch und betrachtet das Kind als Geschenk Gottes. Doch auch ohne Kinder ist eine Ehe heilig und vollkommen. Wir sind der Meinung, dass es zu einem verantwortungsvollen christlichen Leben gehört, über den Umfang der Familie nachzudenken. Dabei ist zu bedenken, dass Abtreibung, d. h. Tötung eines lebendigen Organismus, für den orthodoxen Christen weder in der Familienplanung noch anderweitig in Betracht kommen kann und darf.

 

Traugespräche mit dem Gemeindepriester werden all diese Aspekte umfassen. Solche Gespräche sind mehr als eine Formalität vor der Eheschließung und sollen stattfinden, bevor man anfängt, praktische Vorbereitungen auf das Hochzeitsfest zu treffen.

 

 

 

            6. In einer pluralen Gesellschaft wie Deutschland sind Ehen zwischen Orthodoxen und anderen Christen keine Seltenheit. Man bezeichnet sie als interkonfessionell. Solche Ehen haben in den letzten Jahrzehnten zu Begegnungen und gegenseitigem Kennenlernen beigetragen. Sie zeigten außerdem, dass eine Kindererziehung im Respekt gegenüber unterschiedlichen Traditionen möglich ist. Praktische Fragen, die sich auf interkonfessionelle Ehen beziehen, wurden in den Dokumenten behandelt, die wir zusammen mit der römisch-katholischen Kirche und der evangelischen Kirche in Deutschland verabschiedet haben. Sie bedürfen aber ebenfalls des begleitenden Gesprächs.

 

Diese Ehen haben auch ihre Herausforderungen: So bleibt auch in den erwähnten Dokumenten die Frage nach dem gemeinsamen Empfang der heiligen Kommunion ungelöst. Die Position unserer Kirche lautet nach wie vor: Dieser Empfang ist nur dann möglich, wenn eine vollständige Einheit im Glauben besteht. Eine solche Einheit ist bei interkonfessionellen Ehen nicht gegeben. Hier sind wir alle mit einer Situation konfrontiert, die schmerzhaft ist und sich als eine theologische Herausforderung darstellt. Das muss man in aller Ehrlichkeit zugeben. Daher bitten wir Gott darum, uns dabei zu helfen, die Trennung bald zu überwinden und zur Einheit aller zu finden.

 

 

 

7. Noch komplizierter verhält es sich mit der Frage nach einer Ehe mit einem nicht christlichen Partner bzw. einer nicht christlichen Partnerin. Solche Ehen werden interreligiös genannt. Hier fehlt eine gemeinsame christliche Basis. In einigen Fällen lösen interreligiöse Partnerschaften bzw. Ehen Konflikte aus, die bis zur Ausgrenzung der betroffenen Personen führen können. Hier ist wiederum an den Schatz der Freiheit zu erinnern, den Gott dem Menschen geschenkt hat: Der Zwang, sich aus religiösen Gründen von der geliebten Person zu distanzieren, entspricht nicht der Freiheit, die jeder Mensch erhalten hat, weil er nach dem Bild Gottes erschaffen wurde (Gen 1,27). Bei interreligiösen Partnerschaften bildet die Zivilehe einen gangbaren Weg. Sie stellt eine gesetzliche Absicherung dar und gewährleistet, dass die Eheleute die gleichen Rechte haben. Menschen aber, die an Gott glauben und der Ansicht sind, dass ihre Ehe unter dem Segen Gottes stehen sollte, ist in der Regel eine Zivilehe zu wenig. Sie sehnen sich nach einem religiösen Akt, durch den konkret wird, dass Gott ihre Gemeinschaft segnet. Ein solcher Akt ist zwar seitens unserer Kirche nicht möglich, weil die Grundlage der Feier des Mysteriums der Ehe der Glaube an den Dreieinen Gott ist. Wir betrachten aber diese Sehnsucht als völlig berechtigt. Deshalb will die orthodoxe Kirche in Deutschland auch interreligiöse Paare auf ihrem Lebensweg begleiten, sofern dies erwünscht ist, und ist jederzeit bereit, sie mit Rat und Tat zu unterstützen. Zudem ermuntern wir diese Paare dazu, vor und nach der Eheschließung ganz offen und konstruktiv miteinander über Fragen zu sprechen, die aus dem religiösen Unterschied entstehen, z.B. über die Kindererziehung.

 

 

 

8. Ein brennendes Thema heutzutage ist die Frage der Homosexualität und der homosexuellen Partnerschaften. Dass darüber in unserer Gesellschaft offen diskutiert wird, kann prinzipiell als etwas Gutes angesehen werden. Denn über Jahrhunderte wurden homosexuelle Menschen ignoriert, ja sogar unterdrückt und verfolgt – wie etwa in den Zeiten des Nationalsozialismus.

 

In der Heiligen Schrift, sowohl im Alten als auch im Neuen Testament, gibt es Aussagen gegen die Homosexualität. Der Wert dieser Aussagen wird heute kontrovers diskutiert. Auch in der Tradition unserer Kirche finden sich zahlreiche Äußerungen gegen die Homosexualität. Wie jegliche körperliche Neigung unterliegt auch diese der Zurückhaltung, der Einschränkung ungezügelter Leidenschaften, der keuschen Askese, wie wir sie im Fasten erlernen. Fest steht: Man ist weitgehend in Unwissenheit darüber, wie Homosexualität entsteht. Es können etwa genetische, psychische und kulturelle Faktoren beteiligt sein, doch in Wirklichkeit gibt es keine Klarheit darüber, welche Rolle diese Faktoren spielen und in welcher Beziehung sie zueinander stehen.

 

Da nach orthodoxem Verständnis das Mysterium der Ehe eine Verbindung zwischen Mann und Frau voraussetzt und über eine ausschließlich soziale Perspektive hinausgeht, ist die Eheschließung von homosexuellen Paaren in unserer Kirche nicht möglich. Offene Fragen in Bezug auf homosexuelle Menschen gehören in den Bereich der Seelsorge und der taktvollen Begleitung durch die Kirche. Denn alle Menschen sind nach dem Bild Gottes erschaffen. Deshalb ist allen jener Respekt entgegenzubringen, der der Existenz dieses göttlichen Bildes im Menschen entspricht. Dies gilt auch für unsere Kirchengemeinden, die dazu aufgefordert sind, allen Menschen Liebe und Respekt entgegenzubringen.

 

 

 

Fazit

 

9. In der Gesellschaft, in der wir leben, finden ständig Veränderungen statt. Jene, in denen wir den Geist des Evangeliums Jesu Christi erkennen, begrüßen wir. Auch die traditionelle Familie steht heute vor radikalen Herausforderungen. Getreu dem Wort des Apostels Paulus an die Thessalonicher „Prüft alles und behaltet das Gute!“ (1 Thess 5,21) sind wir alle, liebe junge orthodoxe Christen, stets neu dazu aufgerufen, das Menschenbild unseres orthodoxen Glaubens zu vertreten, und vor allem zu leben.

 

Das Wort von der Familie als „Kirche im Kleinen“, die Urzelle der Kirche in ihrer Gesamtheit ist, ist für uns nach wie vor zukunftsweisend.

 

Gott segne Euch!

 

 

 

Frankfurt am Main, den 12. Dezember 2017

 

 

 

† Metropolit Augoustinos von Deutschland, Exarch von Zentraleuropa

 

Vorsitzender

 

und die übrigen Mitglieder

 

der Orthodoxen Bischofskonferenz in Deutschland